BANNER





Ημερολόγιο έναρξης νέων Σεμιναρίων

ΚΑΡΟΛΙΓΓΕΙΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

Πήγαινε κάτω

ΚΑΡΟΛΙΓΓΕΙΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

Δημοσίευση από Ioustinianus Την / Το 21/12/2015, 21:22

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η κατάρρευση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας υπό το βάρος των συνεχιζόμενων εισβολών των λεγομένων βαρβαρικών φύλων, φαινόμενο που είχε αρχίσει ήδη από τα τέλη του 2ου αιώνα, σηματοδότησε μια σειρά από αλλαγές σε πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Τα ρωμαϊκά οχυρά ,διάσπαρτα στην μεθόριο (limes), που εξασφάλιζαν την ομαλή πολιτική λειτουργία καθώς και την συνεκτικότητα ενός ευρύτατου δικτύου πόλεων και αγορών μέσω των ρωμαϊκών δρόμων, αποτελούσαν μια ανάμνηση των παρελθόντων ετών.
Ο κατακερματισμός των αυτοκρατορικών εδαφών ανάμεσα σε φυλαρχίες και βαρβαρικά βασίλεια οδήγησαν στην παρακμή και στην σταδιακή σμίκρυνση των λειτουργιών της κάθε πόλης καθώς και στην οικονομική εξασθένιση των κέντρων εμπορίου. Εκτός του υλικού πολιτισμού μεγάλο πλήγμα δέχτηκε η πνευματική ζωή αφού ψήγματα γνώσεων μπορούσε κανείς να βρει σε απομονωμένες νησίδες και ειδικότερα σε μοναστικά κέντρα διάσπαρτα σε κάθε γωνιά της Ευρώπης.
Κατά τον 8ο-9ο αιώνα η βασιλεία του φράγκου ηγεμόνα Καρλομάγνου θα αποτελέσει μια εξαίρεση στον γενικότερο κανόνα της κατάπτωσης ενώ η περίοδος αυτή θα μείνει γνωστή ως η καρολίγγεια Αναγέννηση.

Η ΔΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΡΩΙΜΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
Η κατάρρευση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας συνέτεινε στην σταδιακή συρρίκνωση των πόλεων και των αστικών δομών ενώ η ρωμαϊκή εκχρηματισμένη οικονομία και το εμπόριο μεγάλων αποστάσεων εγκαταλείφθηκαν ως συνέπεια των νέων αναγκών, Βασική ειδοποιός διαφορά του νέου κόσμου σε σχέση με την εποχή της ακμής της αυτοκρατορίας είναι ο μαζικός εξαγροτισμός της κοινωνίας, με την εγκατάλειψη των πόλεων, την εγκατάσταση των πληθυσμών στην αγροτική ύπαιθρο και τη συνακόλουθη υποταγή τους στους μεγάλους γαιοκτήμονες, μέσα από τον υποβιβασμό τους σε αγροτικούς σκλάβους.
Εξάλλου η ρωμαϊκή πόλη με τις πολύπλοκες οργανωτικές δομές έδωσε την θέση της σε μια νέα αντίληψη που βασίστηκε κατά κύριο λόγο στην λειτουργικότητα, Πρώτα πρώτα, η ιδέα της πόλης χάνει τα γενικά και συστηματικά χαρακτηριστικά της και ταυτίζεται με μια νέα, ριζοσπαστική προσκόλληση στα γεωγραφικά δεδομένα του τόπου. Οι συνεχείς εισβολές καθώς και οι τοπικές πολεμικές αναμετρήσεις ανήγαγαν την ιδέα της πόλης – φρούριο, όπου ο πύργος (burg, manor) αποτελεί ένα κύριο χαρακτηριστικό ενώ οι επείγουσες ανάγκες αποκλείουν την χρήση μεγάλων έργων, Η αδυναμία στη διαχείριση δομών μεγάλης κλίμακας –κι εδώ περιλαμβάνονται γέφυρες, υδραγωγεία, αποθήκες, λιμενικές εγκαταστάσεις- ήδη αποκλείει εντελώς αυτή την τάξη μεγάλων έργων από τη σφαίρα των ανθρώπινων επιδόσεων και ταυτίζει τις αρχαίες δομές που επέζησαν με το φυσικό περιβάλλον ή με κάποια μυστηριακή εκδήλωση υπερφυσικών δυνάμεων.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο η παιδεία δεν κατέστη πρώτη ανάγκη ενώ και τα μορφωτικά κέντρα στις πόλεις της Δύσης εξέλειπαν, Με τις επιδρομές των βόρειων λαών στην Ευρώπη τα κοσμικά σχολεία, που διατηρούνταν μέχρι και τους τελευταίους αιώνες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, άρχισαν να παρακμάζουν. Επίσης είναι σημαντικό να καταδειχθεί ο ρόλος των εγγράμματων χριστιανών οι οποίοι για χάρη του προσηλυτισμού υποβάθμισαν την έννοια της επιστήμης, Ο Καισάριος της Αρελάτης (Αρλ) εκδηλώνει την ίδια στάση: ¨Ζητώ ταπεινά από τα ώτα των εγγραμμάτων να υπομείνουν απλώς τις χωριάτικες εκφράσεις χωρίς να διαμαρτύρονται, έτσι ώστε ολόκληρο το ποίμνιο του Κυρίου να μπορέσει να λάβει την ουράνια τροφή σε μια απλή και ρεαλιστική γλώσσα. Εφόσον οι αμαθείς και οι απλοί άνθρωποι δεν μπορούν να ανέβουν στο επίπεδο των εγγραμμάτων, ας καταδεχθούν οι εγγράμματοι να κατέβουν στο επίπεδο της αμάθειάς τους.
Εξάλλου η κατάρρευση της διοικητικής δομής της παλαιάς αυτοκρατορίας σε συνδυασμό με την σύνθεση των νέων πληθυσμιακών ομάδων – φυλών, έφεραν στο προσκήνιο τις νέες τοπικές γλώσσες εκτοπίζοντας την λατινική, επιφέροντας έναν μεγαλύτερο κατακερματισμό της γνώσης, Καθώς οι βόρειοι λαοί έφερναν μαζί τους τις δικές τους γλώσσες, τα λατινικά δεν μπόρεσαν να παραμείνουν η κοινή γλώσσα της αυτοκρατορίας και η εκπαιδευτική επικοινωνία έγινε ακόμη πιο δύσκολη. Έτσι, κατά τον 6ο αιώνα η εκπαίδευση στη δυτική Ευρώπη βρισκόταν σε ένα από τα χαμηλότερα σημεία της ιστορίας της.
ΚΑΡΟΛΙΓΓΕΙΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
Μετά τον θάνατο του πρώτου Καρολίδη βασιλιά (Πεπίνος Γ΄, 768) το φραγκικό βασίλειο διανέμεται μεταξύ των δύο υιών του όπου μετά τον θάνατο ενός εξ’ αυτών ο Κάρολος μένει κυρίαρχος μιας τεράστιας έκτασης ενώ ο ίδιος περιγράφεται από τον βιογράφο του Εϊνάρδο με ιδιαίτερα κολακευτικά λόγια, Είναι κυρίως ένα άτομο προικισμένο με μεγάλη ενεργητικότητα και μεθοδική αντίληψη, που δίνει προσοχή στη λεπτομέρεια και διαθέτει ορθή κρίση. Διαβάζει λατινικά χωρίς να δυσκολεύεται ιδιαίτερα, καταλαβαίνει λίγα ελληνικά και, πνεύμα ερευνητικό, ενδιαφέρεται για τις επιστήμες και τις τέχνες.
Η τεράστια αυτοκρατορία του Καρλομάγνου εκτείνεται από τον γερμανικό ποταμό Έλβα μέχρι τον ισπανικό Έβρο με το κέντρο της αυτοκρατορίας να συστήνεται στην βασιλική πόλη Αιξ–λα -Σαπέλ, μεταξύ Μεύση και Ρήνου όπου ο φράγκος ηγεμόνας χτίζει το παλάτι του στο οποίο, μέρος του αποτελεί και ο περίφημος καθεδρικός ναός, σύμβολο της εξουσίας του που για δεκατέσσερα συναπτά έτη πέτυχε να επιβάλλει την εσωτερική γαλήνη στο απέραντο κράτος του, οργανώνοντας δική του διοίκηση, βελτιώνοντας τις οικονομικές δομές δίνοντας δε νέα ώθηση στην παιδεία, Δημιουργώντας ένα νέο διοικητικό μηχανισμό για το νέο του κράτος, ο Καρλομάγνος έβλεπε πως η λειτουργία του απαιτούσε και πολλούς νέους ανθρώπους, που να διαθέτουν μια κάποια μορφωτική υποδομή. Το κακό ήταν ότι, την εποχή εκείνη, η εκκλησιαστική εκπαίδευση παρουσίαζε μια γενική κάμψη, με τα επισκοπικά και τα πρεσβυτεριανά σχολεία βυθισμένα στο τέλμα της αδιαφορίας των κληρικών και υποτιθέμενων δασκάλων.
Ο Καρλομάγνος προχώρησε σε αναδιάταξη της εκκλησιαστικής εξουσίας, έχοντας ο ίδιος το δικαίωμα διορισμού των επισκόπων ενώ έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο μορφωτικό επίπεδο των κληρικών, Επειδή η εκπαίδευση βρισκόταν αποκλειστικά στα χέρια της Εκκλησίας, οι μεταρρυθμίσεις του Καρλομάγνου άρχισαν με την ανακατανομή της εκκλησιαστικής περιουσίας, έτσι ώστε να ενισχυθούν οικονομικά οι κατώτεροι κληρικοί των μοναστηριών. Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης των κληρικών, δηλαδή των ίδιων των εκπαιδευτών, είχε αποτέλεσμα την αναζωογόνηση των γραμμάτων και του πολιτισμού.
Ιδρύονται νέα εκκλησιαστικά σχολεία, συνθέτονται και μελοποιούνται θρησκευτικά ποιήματα για λαϊκή χρήση ενώ πραγματοποιείται συγγραφή θεολογικών και ιστορικών βιβλίων στην επίσημη λατινική γλώσσα που ισχυροποιείται και ουσιαστικά επιβάλλεται σαν η κοινή πνευματική γλώσσα της μεσαιωνικής Ευρώπης, πράγμα που ομογενοποιεί την γνώση και βοηθά στην πνευματική μετάδοση και επικοινωνία μεταξύ των λογίων και των συγγραφέων της εποχής οι οποίοι αναθεωρούν τις απόψεις τους σε σχέση με τους συγγραφικούς τίτλους, Από τους τίτλους των βιβλίων αυτών αναδύεται το ευρύτερο πνεύμα της εποχής του Καρλομάγνου, σε σχέση με τους αμέσως προηγούμενους αιώνες: οι αντιγραφείς περιλαμβάνουν στις αναδημιουργίες τους έργα του Βιργιλίου, του Αριστοτέλη, του Κικέρωνα και άλλων «ειδωλολατρών», οι οποίοι, μέχρι τότε, ήταν απαγορευμένοι. Βιβλιοθήκες που υπάρχουν ακόμη σήμερα στη Γερμανία, στην Ελβετία και στη Γαλλία ανάγονται στην καρολιγγιανή περίοδο.
Επίσης ο συγγραφικός όγκος των χειρογράφων που τίθενται προς αντιγραφή από το σώμα των μοναχών ευνοεί την ανάπτυξη της μικρογράμματης γραφής, η οποία θα αποτελέσει μια μεγάλη καινοτομία στην προσπάθεια μετάδοσης της κατακερματισμένης γνώσης, Στα ίδια εκείνα χρόνια του Μεγάλου Καρόλου, οι μοναχοί εισάγουν για πρώτη φορά και καθιερώνουν τη μικρογράμματη λατινική γραφή, το χωρισμό των λέξεων, τον τονισμό και τη στίξη. Ένας καλλιτεχνικός άνεμος πνέει σε όλο το μήκος και το πλάτος της αυτοκρατορίας.
Ο Καρλομάγνος θα συγκεντρώσει γύρω από παλάτι του και την αυλή του πλήθος λογίων από όλη την Ευρώπη με προεξάρχουσα μορφή τον Αλκουίνο από την Υόρκη της Αγγλίας ο οποίος υπήρξε και ο κύριος εκπαιδευτικός του σύμβουλος, Μόλις ο Καρλομάγνος βεβαιώθηκε ότι έχει την υποστήριξη της υψηλής βαθμίδας του κλήρου, προχώρησε και σε άλλες εκπαιδευτικές αλλαγές με τις υποδείξεις του Αλκουίνου. Στη σύνοδο του Άαχεν το 789 θέσπισε ένα διάταγμα που όριζε πως σε κάθε επισκοπή και μοναστήρι θα διδάσκονται μαθήματα όπως το Ψαλτήρι, η υμνωδία, και η γραμματική. Οι κληρικοί έπρεπε να εξεταστούν στη γραφή και στην ανάγνωση, αλλιώς έπρεπε να απέλθουν, όπως και οι κληρικοί που δεν μπορούσαν να πουν το Σύμβολο της Πίστεως.
Ταυτόχρονα, σχολεία ιδρύθηκαν σε πολλά μοναστήρια με σκοπό την μόρφωση των παιδιών ώστε αυτά είτε να ακολουθήσουν την μοναστική οδό είτε να επανδρώσουν διοικητικές θέσεις στην επικράτεια της αυτοκρατορίας, Με την αυτοκρατορική αυτή διαταγή γενικεύεται ο θεσμός της schola exterior, της εξωτερικής σχολής, που κιόλας είχε αρχίσει να εφαρμόζεται σε μερικά μοναστήρια, με σκοπό την εκπαίδευση των μικρών λαϊκών της κάθε επισκοπής, ενώ η schola interior, η εσωτερική σχολή, παραμένει σε λειτουργία ειδικά για τα καλογεροπαίδια.
Τέλος, για την πληρέστερη κατανόηση της εκπαιδευτικής πολιτικής του Καρλομάγνου αλλά και για την εμμονή του πάνω στο ζήτημα της επιμόρφωσης των κληρικών, αξιόπιστο οδηγό αποτελεί το παρακάτω απόσπασμα από ένα διάταγμα του 800 που καλεί την εκκλησία να συμμορφωθεί ως προς τα καθήκοντά της, Κάθε επίσκοπος –λέει- να επιμεληθεί τη διδασκαλία εκείνων που υπάγονται σ’ αυτόν και τη μόρφωσή τους (…) Όλοι να υποχρεωθούν να μάθουν το Πιστεύω, το κυριακάτικο κήρυγμα και το σημείο του σταυρού. Και όποιος δεν τα μαθαίνει να μαστιγώνεται, ή να του στερείται κάθε ποτό πλην νερού, μέχρι που να τα μάθει όλα τέλεια. Οποιοσδήποτε αντιταχθεί να οδηγηθεί ενώπιόν μας. Οι γυναίκες να εξαναγκαστούν με ξυλοδαρμούς και με νηστείες.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Η «καρολίγγεια αναγέννηση» προσέφερε τις βάσεις για μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτισμική ταυτότητα. Η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του Καρλομάγνου βελτίωσε το πνευματικό επίπεδο των κληρικών ενώ συνέβαλλε στην αναζωογόνηση της πολιτιστικής παράδοσης, η οποία είχε περιέλθει σε τέλμα μετά την κατάρρευση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και τις εισβολές των γερμανικών φύλων. Ουσιαστικά υπήρξε μια πρώιμη αναγέννηση πριν την ιταλική του 15ου αιώνα. Μετά τον θάνατο του Καρόλου Α΄ οι επίγονοι της αυτοκρατορικής επικράτειας προέβησαν σε διενέξεις και αντιμαχίες αναμεταξύ τους με αποτέλεσμα το αξιόλογο έργο του Καρόλου να μη βρει αντάξιους συνεχιστές.















ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Benevolo, L, (1997), Η πόλη στην Ευρώπη, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα

• Berstein, S-Milza, P, (1997), Ιστορία της Ευρώπης, Α Τόμος, Αλεξάνδρεια, Αθήνα

• Le Goff, J, (1993), Ο πολιτισμός της μεσαιωνικής Δύσης, Βανιάς, Θεσσαλονίκη

• Γαγανάκης, Κ, (1999), Κοινωνική και Οικονομική Ιστορία της Ευρώπης, ΕΑΠ, Πάτρα

• Καρζής, Θ, (1998), Η παιδεία στο Μεσαίωνα, Φιλιππότη, Αθήνα

• Γκότσης Γ.- Συριάτου, Α, (2001), Δύο θεσμοί διαμορφωτές του Ευρωπαϊκού πολιτισμού, ΕΑΠ, Πάτρα


Δουγάς Νικόλαος

Ioustinianus
Μέλος δύο αστεριών
Μέλος δύο αστεριών

Φύλο : Άντρας
Γεννήθηκα στις : 02/03/1970
Τόπος κατοικίας : Πικέρμι
Γράφτηκα στο φόρουμ στις : 08/03/2015
Αριθμός μηνυμάτων : 21
Ηλικία : 48
Επάγγελμα : Σκύλος
Ιχθύς

Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω

Επιστροφή στην κορυφή


 
Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτή
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης